
پمپهای گریز از مرکز (Centrifugal Pumps) یکی از پرکاربردترین تجهیزات انتقال سیال در صنایع مختلف هستند؛ از تأسیسات آبرسانی گرفته تا صنایع نفت و گاز، پتروشیمی، نیروگاهها و سیستمهای خنککاری. یکی از چالشهای مهم این پمپها پدیده کاویتاسیون (Cavitation) است؛ پدیدهای که زمانی رخ میدهد که فشار محلی سیال در بخشی از پمپ از فشار بخار آن کمتر شود. نتیجه آن تشکیل حبابهای بخار، انفجار ناگهانی آنها و در نهایت آسیب شدید به پرهها، کاهش بازده و افزایش لرزش و صدا است.
دینامیک سیالات محاسباتی (CFD) ابزاری قدرتمند برای شبیهسازی و تحلیل این پدیده پیچیده فراهم کرده است. در این مقاله به زبان روان و قابل فهم، اما دقیق و علمی، روند شبیهسازی کاویتاسیون در پمپ گریز از مرکز را بررسی میکنیم.

ایرفویلها (Airfoils) قلب آیرودینامیک پرواز هستند. اینکه یک هواپیما بتواند برخیزد، اوج بگیرد و حتی با مصرف کمتر سوخت پرواز کند، به شکل و رفتار جریان روی ایرفویل وابسته است. یکی از مهمترین عواملی که رفتار جریان و در نتیجه عملکرد آیرودینامیکی بال را تعیین میکند، زاویۀ حمله (Angle of Attack یا AoA) است. تغییر زاویه حمله میتواند توزیع فشار، مسیر خطوط جریان، جدایش لایه مرزی و در نهایت نیروهای لیفت و درگ را به شکل چشمگیری دگرگون کند.
در دنیای دینامیک سیالات محاسباتی (CFD)، تحلیل جریان روی ایرفویل یکی از پرکاربردترین و جذابترین پروژههاست؛ زیرا نهتنها برای آموزش مناسب است، بلکه در طراحیهای صنعتی نیز نقش کلیدی دارد. در این مقاله تلاش شده با زبان روان، اما دقیق و علمی، روند تحلیل جریان روی ایرفویل در زوایای حمله مختلف توضیح داده شود.

جریان آشفته یکی از پیچیدهترین پدیدههای مهندسی سیالات است. رفتار غیرخطی، گردابههای کوچک و بزرگ، نوسانات زمانی و حساسیت شدید به شرایط مرزی باعث شده که مدلسازی این نوع جریان همیشه چالشی جدی باشد. با پیشرفت روشهای عددی و افزایش قدرت سختافزار، شبیهسازی جریان آشفته در محیطهای مهندسی – از جمله کانالهای دوبعدی – به یکی از رایجترین و کاربردیترین موضوعات در دینامیک سیالات محاسباتی (Computational Fluid Dynamics) تبدیل شده است.
در این مقاله، با زبانی روان، به بررسی شبیهسازی جریان آشفته در یک کانال دوبعدی میپردازیم و نشان میدهیم که چطور انتخاب مدل توربولانسی مناسب میتواند بر دقت نتایج اثر بگذارد. همچنین تجربه استفاده از نرمافزارهایی مانند ANSYS Fluent، CFX، و COMSOL و نیز امکان مدلسازی با زبانهای برنامهنویسی مثل MATLAB، Python و Fortran را مرور میکنیم.

شرح مسئله
هدف این پروژه شبیهسازی عددی و آنالیز ناپایداری ریلی–تایلور میان دو سیال با چگالی متفاوت است. در زمان اولیه سیال چگالتر در بالای سیال سبکتر قرار دارد و تحت اثر گرانش، سیال سنگین بهسوی پایین حرکت میکند؛ در اثر این عدمپایداری، ساختارهای مشخصی شامل «نوکتیزیها (spikes)» و «حبابها (bubbles)» شکل میگیرند، مرز فاز تغییر شکل مییابد و لایهی اختلاط رشد میکند. هدف شبیهسازی، ثبت دقیق روند نفوذ، رشد ناپایداری و رفتار گذرا، و استخراج میدانهای فاز، سرعت و فشار در بازه زمانی مورد بررسی است.

در این پروژه، حرکت و رفتار دوفازی حبابهای هوا در آب درون یک زانویی ۹۰ درجه بهصورت عددی مورد بررسی قرار گرفته است. هدف اصلی تحلیل نحوه جابهجایی، ادغام، تغییر شکل و تأثیر هندسه زانویی بر توزیع فازها و میدان جریان است. این مطالعه برای کاربردهایی مانند سیستمهای انتقال آب، پمپها و خطوط لوله چندفازی اهمیت دارد.

انجام یک پروژه سیالاتی با ANSYS Fluent نیازمند برنامهریزی منظم و رعایت مراحل فنی مشخص است تا نتایج شبیهسازی قابل اعتماد و کاربردی باشند. در ادامه مراحل و نکات کلی آورده شده است:
در این پروژه، عملکرد آیرودینامیکی یک توربین بادی سهپره و رفتار آکوستیکی ناشی از چرخش پرهها با استفاده از روشهای دینامیک سیالات محاسباتی (CFD) و آکوستیک محاسباتی مورد بررسی قرار گرفت. هدف از تحلیل، پیشبینی توزیع فشار روی پرهها، توان تولیدی، و نیز استخراج الگوهای تولید نویز آیرودینامیکی در سرعتهای مختلف باد بود.